Alergia na pyłki – jakie objawy najczęściej nasilają się w czerwcu

Alergia na pyłki należy do najczęstszych chorób alergicznych, a czerwiec jest jednym z najtrudniejszych miesięcy dla wielu uczulonych osób. W tym okresie stężenie alergenów roślinnych w powietrzu osiąga wysokie wartości, co sprzyja nasileniu objawów ze strony nosa, oczu, skóry oraz układu oddechowego.

• Najsilniejszym źródłem alergenów w czerwcu są pyłki traw i niektórych zbóż.
• Objawy najczęściej dotyczą nosa, oczu oraz górnych dróg oddechowych.
• Ciepła i wietrzna pogoda może zwiększać ekspozycję na alergeny.
• U części osób pojawiają się dolegliwości ze strony skóry oraz oskrzeli.
• Niektóre reakcje mogą przypominać infekcję lub nasilenie astmy.

Zobacz też: Borelioza pierwsze objawy – na co zwrócić uwagę po kontakcie z kleszczem

Dlaczego w czerwcu nasila się alergia na pyłki?

Alergia na pyłki często nasila się w czerwcu ze względu na wysokie stężenie alergenów roślinnych obecnych w powietrzu.

W warunkach klimatycznych Europy Środkowej jest to okres intensywnego pylenia wielu gatunków roślin. Szczególnie istotne znaczenie mają pyłki traw, które należą do najczęstszych przyczyn sezonowych chorób alergicznych. W tym samym czasie w powietrzu mogą być obecne również pyłki zbóż, w tym żyta, a także alergeny pochodzące od innych roślin kwitnących.

Na nasilenie objawów wpływają także warunki atmosferyczne. Ciepłe dni sprzyjają uwalnianiu większych ilości pyłku, natomiast wietrzna pogoda ułatwia jego rozprzestrzenianie się na znaczne odległości.

W czerwcu wzrasta również stężenie niektórych alergenów biologicznych niezwiązanych bezpośrednio z roślinami. Dotyczy to między innymi zarodników grzybów pleśniowych, które mogą wywoływać lub nasilać reakcje alergiczne u osób uczulonych.

Jakie znaczenie mają pyłki traw i inne alergeny sezonowe?

Pyłki traw są najważniejszym źródłem alergenów wziewnych odpowiedzialnych za dolegliwości występujące na początku lata.

Badania epidemiologiczne wskazują, że uczulenie na alergeny traw należy do najczęściej rozpoznawanych alergii sezonowych w Europie. Ze względu na dużą liczbę gatunków oraz podobieństwo budowy alergenów objawy mogą utrzymywać się przez wiele tygodni.

Oprócz traw znaczenie mają również:

• Pyłki zbóż obecne podczas kwitnienia upraw.
• Żyto należące do częstych źródeł alergenów sezonowych.
• Lipa pyłkująca w części regionów w czerwcu.
• Zarodniki grzybów pleśniowych obecne w środowisku zewnętrznym.
• Alternaria będąca jednym z najważniejszych alergenów pleśniowych.

Jednoczesna ekspozycja na kilka różnych alergenów może prowadzić do wyraźnego nasilenia objawów i pogorszenia jakości życia pacjentów.

Jak wyglądają najczęstsze objawy alergii dotyczące nosa i oczu?

Objawy alergii najczęściej obejmują błonę śluzową nosa oraz spojówki oczu.

Najbardziej charakterystycznym zespołem dolegliwości jest alergiczny nieżyt nosa. Rozwija się on wskutek kontaktu układu odpornościowego z alergenami obecnymi w powietrzu i prowadzi do miejscowej reakcji zapalnej.

Do najczęstszych objawów należą:

• Wodnisty katar.
• Kichanie.
• Świąd nosa.
• Zatkany nos.
• Świąd podniebienia.
• Świąd uszu.

Bardzo często współistnieje również alergiczne zapalenie spojówek. W takim przypadku mogą pojawiać się:

• Czerwone oczy.
• Pieczenie oczu.
• Opuchnięte oczy.
• Łzawienie oczu.

Według badań klinicznych współwystępowanie objawów ze strony nosa i oczu dotyczy znacznej części pacjentów z sezonowymi chorobami alergicznymi.

Kiedy pojawia się kaszel, a kiedy rozwija się astma pyłkowa?

Kaszel może być jednym z objawów alergii wziewnej, szczególnie przy dużej ekspozycji na alergeny sezonowe.

U części osób reakcja alergiczna nie ogranicza się do nosa i spojówek, ale obejmuje również dolne drogi oddechowe. Wówczas mogą pojawiać się napady kaszlu, uczucie ucisku w klatce piersiowej oraz pogorszenie tolerancji wysiłku.

Do objawów wymagających większej uwagi należą:

• Kaszel utrzymujący się przez wiele dni.
• Świszczący oddech.
• Duszności.
• Uczucie braku powietrza podczas wysiłku.

Takie symptomy mogą wskazywać na astmę pyłkową lub zaostrzenie wcześniej rozpoznanej choroby. Badania pokazują, że nieżyt nosa i astma często współistnieją, ponieważ dotyczą tego samego procesu zapalnego obejmującego drogi oddechowe.

Dlaczego mogą występować zmiany skórne i reakcje po spożyciu niektórych produktów?

Zmiany skórne mogą pojawiać się u części osób uczulonych na alergeny sezonowe, choć występują rzadziej niż objawy ze strony nosa i oczu.

Kontakt z alergenami może nasilać świąd skóry, powodować zaczerwienienie lub zaostrzać istniejące choroby alergiczne. Szczególnie dotyczy to osób z atopowym zapaleniem skóry.

U niektórych pacjentów obserwuje się również zespół alergii jamy ustnej. Jest on związany z podobieństwem pomiędzy białkami obecnymi w pyłkach a składnikami niektórych produktów spożywczych.

Objawy mogą pojawiać się po spożyciu:

• Jabłek.
• Pomidorów.

Najczęściej obejmują świąd lub pieczenie w obrębie jamy ustnej i gardła. Mechanizm ten jest dobrze udokumentowany w badaniach dotyczących reakcji krzyżowych pomiędzy alergenami wziewnymi a pokarmowymi.

Kiedy warto skonsultować objawy z lekarzem?

Konsultacja medyczna jest wskazana wtedy, gdy objawy są nasilone, utrudniają codzienne funkcjonowanie lub budzą wątpliwości diagnostyczne.

Warto zgłosić się do specjalisty szczególnie wtedy, gdy dolegliwości utrzymują się przez wiele tygodni, nie reagują na standardowe leczenie lub pojawiają się objawy ze strony dolnych dróg oddechowych.

Diagnostyka alergologiczna pozwala określić alergeny odpowiedzialne za rozwój choroby oraz dobrać odpowiednie postępowanie terapeutyczne. W części przypadków możliwe jest również rozważenie immunoterapii alergenowej, która wpływa na przyczynę choroby, a nie wyłącznie na jej objawy.

Q&A

Dlaczego objawy alergii są silniejsze właśnie w czerwcu?
Jest to okres intensywnego pylenia traw i części zbóż, które należą do najczęstszych źródeł alergenów sezonowych.

Czy alergia na pyłki może powodować kaszel?
Tak. U części osób reakcja alergiczna obejmuje również drogi oddechowe i prowadzi do występowania kaszlu.

Jak odróżnić alergię od przeziębienia?
Alergia częściej powoduje świąd nosa, kichanie oraz wodnisty katar bez objawów typowych dla infekcji wirusowej.

Czy zaczerwienione i łzawiące oczy mogą być objawem alergii?
Tak. Są to typowe symptomy alergicznego zapalenia spojówek.

Czy alergia na pyłki może wpływać na skórę?
Tak. U niektórych osób mogą pojawiać się świąd, zaczerwienienie skóry lub zaostrzenie istniejących chorób alergicznych.

Źródła

1. Bousquet J, Khaltaev N, Cruz AA i wsp. Allergic Rhinitis and its Impact on Asthma (ARIA) 2008 Update. Allergy. 2008;63(Suppl. 86):8–160.
2. D’Amato G, Cecchi L, Bonini S i wsp. Allergenic pollen and pollen allergy in Europe. Allergy. 2007;62(9):976–990.
3. Pawankar R, Canonica GW, Holgate ST, Lockey RF. WAO White Book on Allergy. World Allergy Organization.
4. Durham SR, Walker SM, Varga EM i wsp. Long-term clinical efficacy of grass-pollen immunotherapy. New England Journal of Medicine. 1999;341(7):468–475.
5. European Academy of Allergy and Clinical Immunology (EAACI). Guidelines on Allergic Rhinitis.
6. D’Amato G, Vitale C, Lanza M i wsp. Climate change, air pollution, and allergic respiratory diseases. Multidisciplinary Respiratory Medicine. 2015;10:39.
7. Burbach GJ, Heinzerling LM, Röhnelt C i wsp. European prevalence of sensitization to aeroallergens. Allergy. 2009;64(10):1498–1506.