Objawy refluksu – jak rozpoznać chorobę refluksową przełyku?

Objawy refluksu są związane z cofaniem się treści żołądkowej do przełyku, co prowadzi do podrażnienia błony śluzowej przewodu pokarmowego. Choroba refluksowa przełyku (GERD) objawia się najczęściej zgagą, kwaśnym odbijaniem oraz bólem w klatce piersiowej, jednak może również powodować objawy ze strony gardła i układu oddechowego.

• Najczęstsze objawy obejmują zgagę, kwaśne odbijanie oraz uczucie pieczenia za mostkiem.
• Cofanie się treści żołądkowej może prowadzić do podrażnienia przełyku i gardła.
• Choroba refluksowa przełyku może powodować także objawy pozaprzełykowe, takie jak kaszel czy chrypka.
• W niektórych przypadkach refluks prowadzi do poważniejszych powikłań, w tym trudności w połykaniu lub krwawienia z przewodu pokarmowego.

Zobacz też: Co powoduje owrzodzenie przełyku?

Jak refluks powoduje objawy związane z przełykiem?

Refluks powoduje objawy związane z przełykiem poprzez cofanie się treści żołądkowej zawierającej kwas żołądkowy do górnej części przewodu pokarmowego.

W prawidłowych warunkach dolny zwieracz przełyku zapobiega przemieszczaniu się treści pokarmowej z żołądka w kierunku przełyku. W przypadku zaburzeń jego funkcjonowania dochodzi do cofania treści żołądkowej, która podrażnia błonę śluzową przełyku.

Najbardziej charakterystycznym objawem tej choroby jest zgaga, czyli uczucie pieczenia zlokalizowane najczęściej za mostkiem. Objaw ten często nasila się po spożyciu posiłków, szczególnie tłustych lub pikantnych, oraz w pozycji leżącej.

Do typowych objawów refluksu należą między innymi:

• Zgaga odczuwana jako pieczenie w okolicy mostka.
• Kwaśne odbijanie wynikające z cofania się treści żołądkowej do przełyku.
• Ból w górnej części brzucha związany z podrażnieniem błony śluzowej przewodu pokarmowego.
• Ból w klatce piersiowej mogący przypominać dolegliwości kardiologiczne.

Dlaczego choroba refluksowa przełyku (GERD) powoduje objawy w gardle?

Choroba refluksowa przełyku (GERD) może powodować objawy w gardle, ponieważ kwas żołądkowy przedostający się z przełyku może podrażniać struktury górnych dróg oddechowych.

Jeżeli cofanie treści żołądkowej występuje często, kwas może docierać do okolicy gardła oraz jamy ustnej. Powtarzające się podrażnienie tych struktur prowadzi do przewlekłych objawów ze strony układu oddechowego i głosu.

Do objawów refluksu dotyczących gardła i dróg oddechowych należą między innymi:

• Kaszel przewlekły niewynikający z infekcji dróg oddechowych.
• Chrypka wynikająca z podrażnienia strun głosowych.
• Ból gardła pojawiający się szczególnie rano.
• Uczucie guli w gardle utrudniające przełykanie śliny.

Objawy te mogą być nasilone w pozycji leżącej, ponieważ w takiej sytuacji łatwiej dochodzi do cofania się treści żołądkowej w kierunku górnych części przewodu pokarmowego.

Jakie mniej typowe objawy refluksu mogą występować?

Objawy refluksu nie zawsze ograniczają się do zgagi i odbijania, ponieważ choroba może powodować także mniej charakterystyczne dolegliwości.

Jednym z takich objawów jest dysfagia, czyli trudność w połykaniu pokarmów. Może ona wynikać z przewlekłego stanu zapalnego błony śluzowej przełyku oraz zmian strukturalnych powstających w wyniku długotrwałego działania kwasu żołądkowego.

Niektórzy pacjenci zgłaszają również zaburzenia snu związane z nasileniem zgagi w nocy. W pozycji leżącej cofanie treści żołądkowej jest łatwiejsze, co sprzyja pojawianiu się objawów w godzinach nocnych.

Do mniej typowych objawów refluksu należą między innymi:

• Dysfagia polegająca na trudności w przełykaniu pokarmów.
• Zaburzenia snu spowodowane nocną zgagą.
• Uczucie kwaśnego smaku w jamie ustnej związane z cofaniem treści żołądkowej.

Kiedy objawy refluksu mogą wskazywać na powikłania?

Objawy refluksu mogą wskazywać na powikłania w sytuacji, gdy pojawiają się symptomy sugerujące uszkodzenie przewodu pokarmowego.

Przewlekłe działanie kwasu żołądkowego na błonę śluzową przełyku może prowadzić do nadżerek oraz krwawienia z przewodu pokarmowego. W takich przypadkach mogą wystąpić objawy związane z utratą krwi.

Do objawów sugerujących poważniejsze powikłania należą między innymi:

• Krwawienie z przewodu pokarmowego.
• Czarne stolce wynikające z obecności strawionej krwi w przewodzie pokarmowym.
• Wymioty z krwią wskazujące na krwawienie z górnego odcinka przewodu pokarmowego.
• Niewyjaśniona utrata masy ciała.

Takie objawy wymagają pilnej diagnostyki medycznej, ponieważ mogą wskazywać na poważne uszkodzenie przewodu pokarmowego.

Sekcja pytań i odpowiedzi

Jakie są najczęstsze objawy refluksu?
Najczęściej występują zgaga, kwaśne odbijanie oraz uczucie pieczenia w okolicy mostka.

Czy refluks może powodować kaszel?
Tak. Cofanie treści żołądkowej może podrażniać gardło i drogi oddechowe, co prowadzi do przewlekłego kaszlu.

Dlaczego objawy refluksu nasilają się w nocy?
W pozycji leżącej łatwiej dochodzi do cofania treści żołądkowej z żołądka do przełyku, dlatego objawy często nasilają się podczas snu.

Czy refluks może powodować ból w klatce piersiowej?
Tak. Podrażnienie przełyku przez kwas żołądkowy może powodować ból w klatce piersiowej, który czasem przypomina objawy chorób serca.

Źródła

1. Katz PO et al. Guidelines for the diagnosis and management of gastroesophageal reflux disease. American Journal of Gastroenterology.
2. Vakil N et al. The Montreal definition and classification of gastroesophageal reflux disease. American Journal of Gastroenterology.
3. Gyawali CP, Fass R. Management of gastroesophageal reflux disease. Gastroenterology.
4. Kahrilas PJ. Gastroesophageal reflux disease. New England Journal of Medicine.
5. El-Serag HB. Epidemiology of gastroesophageal reflux disease. Gastroenterology Clinics of North America.